Terug naar het overzicht

Het Stalen monster

Helaas liggen veel vrijwilligersprojecten op dit moment stil. De vrijwilligers kunnen niet op hun vaste plekje op kantoor aan de slag met de archieven of met collega’s de werkzaamheden en de dag doorspreken. Eén van de projecten die digitaal zijn gestart en waar de vrijwilligers coronaproof vanuit huis mee aan de slag zijn gegaan, is de Generale Index Zwolle. Ook wel het voormalige ‘Stalen monster’.

Het voormalige Stalen monster is ontwikkeld als nadere toegang op persoons- en topografische namen in de belangrijkste bronnen voor genealogisch onderzoek in de oude archieven van het voormalige Gemeentearchief Zwolle. Het Stalen monster stond op de studiezaal en bevatte 2 à 2,25 miljoen kaartjes in 63 kasten van elk 30 lades. Dat verklaart direct de bijnaam.

Het voormalige Stalen monster op de studiezaal van Gemeentearchief Zwolle
Het voormalige Stalen monster op de studiezaal van Gemeentearchief Zwolle

In 2004 vond er een grootschalige digitalisering plaats. De kaartjes waren al dusdanig ingedeeld dat latere automatische verwerking van de gegevens door middel van OCR (Optical Character Recognition: optische tekenherkenning) mogelijk moest zijn. Helaas heeft dit niet voor alle indexkaartjes het gewenste resultaat opgeleverd. Er zitten dusdanig veel fouten in de overzetting, dat dit ten koste gaat van de zoekresultaten in de digitale Generale Index.

Op het witte indexkaartje hieronder (links) staat duidelijk de naam Teunissen. In het overzettingsproces middels OCR zijn echter niet alle tekens herkend. Het programma heeft er van gemaakt: Teunisskn. De zoekfuncties in de Generale Index Zwolle zoeken in de gegevens in het grijze vak – de data (rechts). De onderzoeker die zoekt op Teunissen zal daardoor nooit bij dit indexkaartje uitkomen.

Iedereen die zich bezig houdt met genealogisch onderzoek in Zwolle en Zwollerkerspel is er direct bij geholpen als deze fouten gecorrigeerd worden, zij kunnen dan eenvoudig zoeken op persoons- en topografische namen in het archief. Een mooi (en flink) project waar een 6-tal vrijwilligers enthousiast mee aan de slag is gegaan.

Eén van deze vrijwilligers is Aly Stuifzand, al sinds 2006 vrijwilliger bij ons. Wat vindt zij interessant aan het werken met genealogische bronnen? “Mijn man en ik waren bezig onze eigen families uit te zoeken, we hebben heel wat archieven gehad, maar op een gegeven moment loop je vast halverwege de 18de eeuw. Het project rond de Generale Index Zwolle was weer een nieuwe uitdaging voor mij. Het zoeken en werken in genealogische bronnen blijft interessant.”

Vrijwilliger Arja Brinkman vertelt over de nieuwe manier van (thuis)werken: “Op deze manier kan ik vanuit huis de uren maken die ik normaal gesproken op kantoor maak. Zelf heb ik niet echt interesse in genealogische bronnen, maar nu ik er mee bezig ben merk ik wel dat ik het erg leuk vind om te doen. Ik wens (toekomstige) genealogische onderzoekers dan ook veel plezier in het uitzoeken van de familiegeschiedenis en misschien komen ze met behulp van de Generale Index tot nieuwe ontdekkingen.”

Projectleider Leoniek Vrielink voegt daaraan toe: “Digitalisering leidt niet altijd tot een verbetering van de toegankelijkheid en in dit geval doorzoekbaarheid. De Generale Index Zwolle is daar een verdrietig voorbeeld van. Dat dit een enorm waardevolle zoekingang voor genealogen is, twijfelt echter niemand aan. Helaas bleek het niet mogelijk om het correctiewerk geautomatiseerd uit te voeren. Het vraagt veel tijd en nauwkeurigheid, daarom ben ik super blij met de inzet van de vrijwilligers! Dankzij hun noeste arbeid komen we nu een stap dichterbij het digitale herstel van deze index.”

De digitale Generale Index bevat 1.643.742 items en er ligt dan ook nog veel werk op ons pad, maar elk gecorrigeerd indexkaartje is er één. Dankzij de vrijwilligers verbeteren we de zoekresultaten en daarmee de toegankelijkheid van onze archieven. Wanneer de resultaten zichtbaar gaan worden op onze website en archieven.nl berichten wij je hier uiteraard weer over!

Bekijk de Generale Index Zwolle >