Terug naar het overzicht

Groeten uit…!

Pling! Je telefoon maakt voor de zoveelste keer vandaag geluid. Het is een WhatsApp-berichtje van een goede vriendin, ze stuurt een foto van haarzelf op een gammel bootje met op de achtergrond een prachtig uitzicht op het scheepswrak op Navagio Beach, Zakynthos, met daarbij geschreven: ‘Groeten uit Zakynthos!’. Je denkt ‘goh, wat leuk’ en appt terug; ‘Veel plezier, geniet van het mooie weer!’, legt de telefoon weg, gaat snel verder met het schillen van de aardappels, want de tuinbonen moeten ook nog gepeld worden, en denkt er niet meer over na. Hoe anders was het geweest als je een kaartje had gekregen met dit prachtige uitzicht en een geschreven berichtje op de achterkant van de kaart? Natuurlijk worden er nog kaarten verstuurd in deze tijd, maar veel minder dan een kleine honderd jaar geleden. Naast de zelfgeschreven brief was de ansichtkaart, ook wel prentbriefkaart, hét correspondentiemiddel bij uitstek.

In depot 4 van Historisch Centrum Overijssel staan flinke dozen vol mooie prentbriefkaarten uit Overijssel opgeborgen. Bijna 7000 van deze prentbriefkaarten waren tot april 2018 in de beeldbank te bekijken. De rechtszaak van Erfgoed Leiden aangaande de auteursrechtenkwestie heeft ook impact gehad op ons publicatieproces van beeldmateriaal, maar het is natuurlijk erg zonde om veel van het mooie beeldmateriaal alleen op de studiezaal te laten zien en niet online. Reden genoeg voor onze collega’s Sjadé van Bruggen en Anita Drost om een flinke duik te nemen in de diepe krochten van auteursrechten en prentbriefkaarten.

Hoe zag deze duik er uit?
We zijn begonnen met een overzicht te maken van de prentbriefkaarten die in ons collectiebeheerssysteem stonden, met daarbij informatie zoals onder andere vorige eigenaar, uitgever en jaar van uitgave. Dit overzicht bestaat, zoals eerder benoemd, uit bijna 7000 prentbriefkaarten. Daarna zijn we gaan onderzoeken hoe we aan de hand van deze informatie een snelle slag konden maken om een aanzienlijk aantal prentbriefkaarten weer online aan te bieden. Welke prentbriefkaarten waren ‘veilig’ om te publiceren met betrekking tot (auteurs)rechten? Door middel van DE BASIS voor auteursrechtenbeheer van DEN kenniscentrum digitaal erfgoed, hulp van collega Stephanie Schnörr van het Gelders Archief (bekijk de prentbriefkaarten van La Riviére en Voorhoeve bij het Gelders Archief) en een gezonde dosis doorzettingsvermogen, is zichtbaar geworden dat we een behoorlijk aantal prentbriefkaarten van Uitgeverij La Riviére en Voorhoeve in onze collectie hebben die binnen het Publiek Domein vallen. Deze uitgeverij heeft namelijk de prentbriefkaarten wel uitgegeven, maar het is niet te achterhalen wie de fotografen waren en of zij ook bij de uitgeverij in dienst waren. Daarbij komt dat deze selectie prentbriefkaarten langer dan 70 jaar geleden zijn gepubliceerd. Door deze twee redenen vallen deze prentbriefkaarten binnen het Publiek Domein en rusten er dus geen auteursrechtelijke beperkingen meer op.

De volgende stap was het fysiek, stuk voor stuk, controleren van de prentbriefkaarten, de gegevens afstemmen binnen ons collectiebeheersysteem en er uiteindelijk een Public Domain Mark van Creative Commons aan koppelen. Behalve dat hiermee weer prachtige prentbriefkaarten online beschikbaar zijn gekomen, is er ook voor de toekomst de basis gelegd voor een breder toepasbare werkmethodiek.

545 prentbriefkaarten weer online!
Voor ons is hiermee de eerste stap gezet aangaande auteursrechten, licentiegebruik van Creative Commons én het weer online beschikbaar stellen van beeldmateriaal. Er zijn namelijk weer 545 (!) prentbriefkaarten van Uitgeverij La Riviére en Voorhoeve te zien in onze beeldbank en dat willen wij natuurlijk graag met jullie delen!

Bekijk de prentbriefkaarten in de beeldbank >

Op onze sociale media kanalen gaan wij regelmatig deze mooie prentbriefkaarten delen, omdat ze gezien mogen worden. Volg ons op Facebook en Twitter @HCOverijssel of via de hashtag #groetenuit

#groetenuit Historisch Centrum Overijssel!