Terug naar het overzicht

Eeuwenoude bijbel keert terug naar Zwolle

In het bijzijn van de burgemeester van Zwolle Peter Snijders is een eeuwenoude bijbel door John en Antje Faille overgedragen aan Historisch Centrum Overijssel. Zij zijn de Amerikaanse nazaten van de familie Doyer uit Zwolle. De bijbel stamt uit 1661 en is oorspronkelijk familiebezit. De familie Doyer woonde sinds 1580 in Zwolle waar zij handel dreef en tot de gegoede burgerij behoorde.

In 1788 nam Hendrik Doyer de bijbel mee naar New York toen hij als actieve patriot Holland moest ontvluchten. Samen met zijn vrouw Antonia bouwde hij in New York een nieuw bestaan, eerst met een jeneverstokerij en later als lucratieve handelaar. Zo succesvol als hij in zaken was, zo veel ongeluk trof zijn gezin. Van zijn elf kinderen bereikten er slechts twee de volwassen leeftijd.

In Zwolle bleven zijn broers achter. Broer Thomas richtte eveneens een jeneverstokerij op die later uitgroeide tot de firma Doyer en van Deventer. Eerst gevestigd aan de Diezerstraat in het pand “De Witte Leeuw” en later aan de Wolweverstraat waaraan de gevelsteen nog herinnert. De jongste broer Asuerus werd dominee aan de doopsgezinde kerk en was met zijn grote gezin ook gevestigd aan de Wolweverstraat. Hij nam in 1812 de jonge Thorbecke in huis. Mogelijk dat Thorbecke toen al proefde van de hang naar democratie, waarvoor Hendrik ooit Holland had moeten verlaten.

Tussen de broers was een levendige briefwisseling. In een brief uit 1795 beschrijft Hendrik zijn leven in New York en zijn tevredenheid over het democratische bestel in Amerika. Het schip dat deze brief vervoerde werd echter door de Engelsen onderschept en kwam in de Britse archieven terecht. Pas eeuwen later – in 2012 – bereikt de brief de familie dankzij het KRO programma “Brieven boven water”. Hierdoor werden uiteindelijk zowel de Nederlandse als Amerikaanse familieleden opgespoord en samengebracht. Marie Sassen Doyer, nazaat van Thomas Doyer en opgegroeid in Zwolle, reisde naar New York en ontmoette daar de familie Lamb, nazaten van Hendrik Doyer.

Inmiddels is er een hechte band ontstaan en kwam ook het contact met John Faille tot stand, eveneens een nazaat van Hendrik. Hij heeft de bijbel die Hendrik mee nam naar Amerika in bezit en wil graag dat deze voor de toekomst bewaard blijft. Reden waarom hij de bijbel terugbracht naar de plek van herkomst en aan Historisch Centrum Overijssel heeft geschonken. Bij de overhandiging aan directeur Vincent Robijn waren de nazaten van alle drie de broers aanwezig, onder andere uit Amerika.

John Faille (nazaat Hendrik Doyer) overhandigd de eeuwenoude bijbel aan burgemeester van Zwolle Peter Snijders en directeur Vincent Robijn
John Faille, burgemeester Peter Snijders en directeur Vincent Robijn met de eeuwenoude bijbel